Κριτική του Κώστα Θερμογιάννη στον δικτυακό τόπο τοβιβλίο.net για την ποιητική συλλογή "Κοινωνιόλεκτος" (Ιδιωτική έκδοση, 2026), του Μιχάλη Κατσιγιάννη
.jpg)
Η ποιητική συλλογή «Κοινωνιόλεκτος» του Μιχάλη Κατσιγιάννη, μοιάζει με έναν εσωτερικό δρόμο τον οποίο διασχίζοντάς τον ο άνθρωπος είναι σαν να διασχίζει την ύπαρξή του! Τα πεζά ποιήματα της συλλογής είναι πραγματικές ασκήσεις προσανατολισμού στο σύγχρονο γίγνεσθαι. Ο Κατσιγιάννης γράφει με την αίσθηση ότι η πραγματικότητα ούτε δεδομένη είναι ούτε αυτονόητη, δεν προσπαθεί να την περιγράψει αλλά να συλλάβει -ίσως- τα άκρα όριά της, να περιγράψει το αβέβαιο, αυτό που δύσκολα κανείς μπορεί να συνειδητοποιήσει («Χάνω κάποιες φορές όχι τη μνήμη αλλά τον χρόνο»). Ταυτόχρονα, η πόλη μοιάζει να είναι κι αυτή ο πρωταγωνιστής κι απλώς όχι ένα δομημένο σκηνικό, όχι για να δούμε τον εαυτό μας μέσα σε αυτή, αλλά για να δούμε αυτό που μας διαφεύγει: τη λεπτή, σχεδόν αδιόρατη υφή της καθημερινής μας συνύπαρξης. Κάποια στιγμή ρωτάει, στο ‘Έργο της καθημερινής ζωής’ «Ξέρει κανείς από πού βγαίνουμε;» για να καταλήξει: «Μην εμπιστευθείς καμία απάντηση».
Η γραφή του Κατσιγιάννη έχει κάτι από την αυστηρότητα της παρατήρησης. Δεν χαρίζεται σε λυρισμούς, δεν επιδιώκει την εντύπωση, δεν έχει εξάρσεις. Η φράση του είναι κοφτή, συχνά απογυμνωμένη, σαν να θέλει να απομακρύνει κάθε περιττό στολίδι που θα θόλωνε την καθαρότητα της ανάγνωσης των λέξεων, των νοημάτων, ίσως και του βλέμματος που μοιραία θα ρίξει ο αναγνώστης μέσα στον ίδιο του τον εαυτό. Παρόλα αυτά όμως, μέσα σε αυτό το πλαίσιο της αυστηρότητας, αναδύεται μια λεπτή οσμή τρυφερότητας, σχεδόν αδιόρατη. Μια τρυφερότητα που δεν εκδηλώνεται με συναισθηματικές εξάρσεις, αλλά με την επιμονή να σταθεί κανείς απέναντι στα πράγματα χωρίς να τα παραμορφώσει, απλώς να τα ξεγυμνώσει από οτιδήποτε περιττό και να τα δει όπως ακριβώς είναι.
Η Κοινωνιόλεκτος είναι μια συλλογή που αναμετριέται με τη γλώσσα ως κοινωνικό γεγονός. Ο τίτλος δεν είναι διακοσμητικός, είναι, θαρρώ, η ουσία του βιβλίου. Η γλώσσα εδώ δεν είναι ατομική έκφραση ενός ανθρώπου, ο ποιητής δε μιλά μόνο για τον εαυτό του ή για τον εαυτό του, γράφει και μιλά με μια γλώσσα που τον υπερβαίνει, που τοποθετεί τον άνθρωπο μέσα σε ένα ευρύτερο πλέγμα σχέσεων, σκέψεων και συναισθημάτων με φόντο την πόλη αλλά και μερικά πράγματα που μοιάζουν ασήμαντα. Μερικές σακούλες από σούπερ μάρκετ, ένα παγκάκι, ένας δρόμος, μια λακούβα, όλα φορτισμένα με συμβολισμούς, όλα θραύσματα μιας πραγματικότητας για την οποία συνήθως αδιαφορούμε και την προσπερνάμε σαν να είναι ασήμαντη. Κι όμως, μαζί με αυτά, η ποίηση του Κατσιγιάννη μετουσιώνεται σε μια μορφή κοινωνικής αυτογνωσίας, ένας έξοχος τρόπος για να συνειδητοποιήσουμε πώς υπάρχουμε, πώς σκεφτόμαστε, πώς βιώνουμε τον κόσμο στον οποίο ζούμε.
Ο Κατσιγιάννης δεν γράφει για να εντυπωσιάσει αλλά για να αποκαλύψει. Η αποκάλυψη δε, δεν είναι ποτέ θορυβώδης, είναι ήσυχη, μεθοδική και αργή. Απαιτεί προσοχή και συνθετική ικανότητα γιατί στο τέλος το προϊόν της διήθησης της συλλογής στη συνείδηση του αναγνώστη δεν είναι τα επιμέρους ποιήματα αλλά η συνολική εμπειρία από τη μελέτη τους. Και η συλλογή Κοινωνιόλεκτος δεν υποκύπτει στην ευκολία για να μετουσιωθεί σε αυτό που πρέπει η λογοτεχνία να είναι, σε Τέχνη δηλαδή.
* Αναζητήστε και διαβάστε το βιβλίο εδώ: «Κοινωνιόλεκτος» – Ποιητική συλλογή του Μιχάλη Κατσιγιάννη - Ανοικτή Βιβλιοθήκη
Πρώτη δημοσίευση: Κοινωνιόλεκτος, του Μιχάλη Κατσιγιάννη | τοβιβλίο.net